ความก้าวหน้าของสังคมไร้เงินสดในประเทศไทยดูเหมือนจะไม่หยุดนิ่ง ล่าสุดมีรายงานข่าวเผยว่าภายในเดือนสิงหาคมปีหน้า ธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ในประเทศจะเริ่มทดลองใช้ระบบยืนยันตัวตนด้วยการสแกนใบหน้าควบคู่ไปกับการทำธุรกรรมผ่านแอปพลิเคชันอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งระบบนี้จะเข้ามาแทนที่การกรอกรหัสผ่านแบบเดิมในการทำรายการที่มีมูลค่าสูง ตอบโจทย์เรื่องความปลอดภัยที่ผู้บริโภคกังวล และสอดรับกับนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ต้องการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยในระบบการชำระเงินดิจิทัล
การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การปรับปรุงระบบ แต่เป็นการส่งสัญญาณว่าโลกของการเงินกำลังเข้าสู่ยุคที่ “ใบหน้าคุณคือรหัสผ่าน” อย่างแท้จริง การตัดสินใจของธนาคารไม่ได้มาจากภาครัฐเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากข้อมูลเชิงลึกที่ชี้ว่าการยืนยันตัวตนแบบสองขั้นตอนด้วยรหัส OTP ยังคงมีความเสี่ยงต่อการถูกโจรกรรมข้อมูล หรือการถูกหลอกลวงที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการโจมตีของมิจฉาชีพในรูปแบบ Phishing ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ภาคธนาคารต้องเร่งหามาตรการที่รัดกุมกว่าเดิม
นับเป็นก้าวสำคัญที่สะท้อนถึงการปรับตัวของสถาบันการเงินไทยให้เข้ากับพฤติกรรมผู้บริโภคที่คุ้นชินกับการใช้สมาร์ทโฟนในการทำธุรกรรม และต้องการความสะดวกรวดเร็วควบคู่ไปกับความปลอดภัย การนำเทคโนโลยี Biometric มาใช้จึงเป็นคำตอบที่ลงตัวและเป็นไปตามหลักการเดียวกับที่หลายประเทศชั้นนำได้นำร่องไปแล้ว เช่น สิงคโปร์และจีน ซึ่งเทคโนโลยีนี้ได้สร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้งานในการทำธุรกรรมดิจิทัลที่มีความซับซ้อนมากขึ้น
แน่นอนว่าการนำระบบสแกนใบหน้ามาใช้เป็นมาตรฐานใหม่จะนำไปสู่คำถามที่สำคัญจากผู้บริโภคจำนวนมากว่า “แล้วข้อมูลใบหน้าจะปลอดภัยหรือไม่” ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยและธนาคารพาณิชย์ต่างๆ ได้ให้คำมั่นสัญญาว่าจะมีการจัดเก็บข้อมูลด้วยมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุด โดยใช้การเข้ารหัสข้อมูลแบบ End-to-End และมีการควบคุมการเข้าถึงข้อมูลที่เข้มงวด เพื่อให้มั่นใจว่าข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ใช้งานจะไม่รั่วไหลและถูกนำไปใช้ในทางที่ผิด
สิ่งที่น่าจับตาต่อไปคือการตอบรับของผู้บริโภคและผลกระทบต่อธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลางที่ยังต้องปรับตัวอีกมาก การเปลี่ยนผ่านสู่สังคมไร้เงินสดในแง่มุมของการยืนยันตัวตนด้วยใบหน้าจะทำให้การทำธุรกรรมเป็นเรื่องง่ายขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็สร้างความท้าทายให้กับการสร้างความเข้าใจและการยอมรับจากกลุ่มผู้ใช้งานที่อาจจะยังไม่คุ้นชินกับเทคโนโลยีใหม่ๆ สิ่งเหล่านี้จะเปลี่ยนชีวิตประจำวันของเราไปในหลายมิติภายในเวลาอันใกล้นี้อย่างแน่นอน
ในอนาคตอันใกล้ เราอาจจะได้เห็นการผนวกการยืนยันตัวตนด้วยใบหน้าเข้ากับบริการอื่นๆ ที่ไม่ใช่แค่การทำธุรกรรมทางการเงิน เช่น การใช้ยืนยันตัวตนเพื่อเข้าถึงสวัสดิการของรัฐ หรือการใช้บริการขนส่งสาธารณะ ซึ่งจะทำให้ชีวิตของเราเชื่อมโยงกับระบบดิจิทัลและการยืนยันตัวตนด้วย Biometric มากขึ้น นี่คือแนวโน้มที่บ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคสู่สังคมไร้เงินสดเต็มรูปแบบที่กำลังจะเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม
